ترمز رشد نقدینگی کشیده شد؟ آخرین آمار بانک مرکزی چه می‌گوید

# رشد نقدینگی در ۵ ماه اول سال به ۱۹ درصد رسید؛ حجم نقدینگی از ۱۸.۵ هزار همت گذشت

آخرین تصویر از وضعیت نقدینگی کشور نشان می‌دهد حجم این متغیر پولی در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به پایان سال گذشته حدود ۱۹ درصد افزایش یافته و به محدوده ۱۸.۵ هزار همت رسیده است؛ رقمی که در عین افزایش، از نگاه سیاست‌گذار پولی می‌تواند نشانه کاهش شتاب رشد نقدینگی باشد.

به گزارش **همیارمردم**، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، جدیدترین آمار مربوط به رشد نقدینگی در سال ۱۴۰۵ را اعلام کرده است. بر اساس اظهارات او، رشد نقدینگی در پنج ماه نخست امسال نسبت به پایان سال گذشته ۱۹ درصد بوده است.

این در حالی است که رشد نقدینگی در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۱۸ درصد ثبت شده بود؛ بنابراین رشد پنج‌ماهه نقدینگی در سال جاری حدود یک واحد درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است.

## حجم نقدینگی در پایان مرداد چقدر شد؟

بر اساس رقم ۱۵ هزار و ۵۸۱.۲ همتی نقدینگی در پایان سال گذشته، رشد ۱۹ درصدی اعلام‌شده از سوی رئیس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد حجم نقدینگی در پایان مرداد ۱۴۰۵ به‌صورت برآوردی به حدود **۱۸ هزار و ۵۴۰ همت** رسیده است.

البته این رقم از محاسبه بر اساس رشد اعلام‌شده به دست آمده و برای اعلام رقم قطعی نقدینگی در پایان مرداد باید منتظر انتشار آمار رسمی کل‌های پولی بانک مرکزی بود.

## فاصله نقدینگی مرداد امسال با سال گذشته

برای ارزیابی بهتر وضعیت نقدینگی، مقایسه رقم مرداد امسال با مرداد سال گذشته نیز اهمیت دارد.

طبق آخرین آمار رسمی مربوط به مرداد ۱۴۰۴، حجم نقدینگی در پایان آن ماه حدود **۱۲ هزار و ۱۵ همت** بوده و رشد پنج‌ماهه نقدینگی در آن سال نیز حدود ۱۸ درصد ثبت شده بود.

اگر رقم برآوردی ۱۸ هزار و ۵۴۰ همتی مرداد ۱۴۰۵ را با حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همت مرداد سال گذشته مقایسه کنیم، رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در این بازه حدود **۵۴ درصد** خواهد بود.

با این حال، از آنجا که رقم مرداد امسال بر اساس رشد ۱۹ درصدی اعلام‌شده محاسبه شده است، این نرخ فعلاً یک برآورد محسوب می‌شود و برای اعلام دقیق آن باید تا انتشار آمار رسمی بانک مرکزی منتظر ماند.

## رشد بالای نقدینگی در سال گذشته چه اثری دارد؟

یکی از نکات مهم در تحلیل شرایط فعلی، رشد بالای نقدینگی در سال گذشته است.

بر اساس آمار اعلام‌شده، نقدینگی در پایان اسفند ۱۴۰۴ نسبت به اسفند ۱۴۰۳ حدود **۵۳.۳ درصد** افزایش یافته بود. پایه پولی نیز در همین مدت رشد **۶۱.۵ درصدی** را تجربه کرده بود.

به همین دلیل، حتی اگر سرعت رشد نقدینگی در ماه‌های ابتدایی سال جاری کاهش پیدا کرده باشد، اثر رشد شدید سال گذشته همچنان در سطح کل نقدینگی باقی مانده است.

در واقع، باید میان **کاهش شتاب رشد نقدینگی** و **کاهش حجم نقدینگی** تفاوت قائل شد. سیاست کنترل نقدینگی به معنای کوچک شدن حجم نقدینگی موجود در اقتصاد نیست؛ بلکه هدف اصلی آن کاهش سرعت اضافه شدن نقدینگی جدید به اقتصاد است.

## بانک مرکزی چگونه رشد نقدینگی را کنترل می‌کند؟

عبدالناصر همتی نیز بر همین موضوع تأکید کرده و گفته است بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای پولی و به‌ویژه کنترل خلق نقدینگی توسط بانک‌ها، تلاش کرده شتاب رشد نقدینگی را کاهش دهد.

در همین حال، برخی برآوردهای رسانه‌ای که بر اساس صورت‌های مالی بانک‌های بورسی انجام شده‌اند، حجم نقدینگی مرداد را بیش از ۲۰ هزار همت تخمین زده‌اند.

با این حال، این ارقام برآوردی هستند و به دلیل تفاوت در روش محاسبه، نمی‌توان آنها را در کنار آمار رسمی بانک مرکزی به‌عنوان رقم قطعی قرار داد.

بنابراین، فعلاً می‌توان گفت بر اساس محاسبه ناشی از رشد اعلام‌شده، حجم نقدینگی کشور در پایان مرداد در محدوده **۱۸.۵ هزار همت** قرار گرفته و از ابتدای سال حدود ۱۹ درصد افزایش یافته است.

## آیا کنترل نقدینگی باعث کاهش تورم می‌شود؟

اهمیت کنترل نقدینگی از آنجا ناشی می‌شود که رشد نقدینگی یکی از متغیرهای مهم در سیاست پولی و روند تورم است.

رئیس کل بانک مرکزی ابراز امیدواری کرده است که با مهار رشد نقدینگی، کاهش شتاب رشد تورم که به گفته او از تیرماه آغاز شده، در شهریور نیز ادامه پیدا کند.

البته ارتباط نقدینگی و تورم به عوامل دیگری مانند رشد اقتصادی، سرعت گردش پول، کسری بودجه، نرخ ارز و شرایط عرضه و تقاضا نیز وابسته است؛ بنابراین نمی‌توان تغییرات تورم را صرفاً به یک متغیر نسبت داد.

## تأمین مالی تولید ادامه دارد

کنترل رشد نقدینگی به معنای توقف تأمین مالی اقتصاد نیست. بر اساس اظهارات رئیس کل بانک مرکزی، شبکه بانکی در پنج ماه نخست امسال حدود **۴۱۰۰ همت** از طریق تسهیلات برای تولید تأمین مالی کرده که نسبت به ابتدای سال ۶۸ درصد رشد داشته است.

همچنین میزان تأمین مالی از طریق ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای از ابتدای سال به حدود **۲۶۹ همت** رسیده است.

این ارقام نشان می‌دهد سیاست‌گذار پولی همزمان با تلاش برای کنترل خلق نقدینگی، به دنبال ادامه تأمین مالی بنگاه‌ها و بخش تولید نیز است.

## آینده نقدینگی چه خواهد شد؟

آخرین داده‌ها تصویری دوگانه از وضعیت نقدینگی کشور ارائه می‌کنند. از یک سو، رشد پنج‌ماهه نقدینگی در سال جاری حدود ۱۹ درصد بوده که تنها یک واحد درصد با رقم مشابه سال گذشته فاصله دارد و از نگاه بانک مرکزی می‌تواند نشانه کنترل شتاب رشد نقدینگی باشد.

از سوی دیگر، سطح نقدینگی نسبت به مرداد سال گذشته، بر اساس محاسبه برآوردی، بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و در محدوده ۱۸.۵ هزار همت قرار گرفته است.

به همین دلیل، در ماه‌های آینده تنها حجم نقدینگی اهمیت نخواهد داشت؛ بلکه **مسیر رشد نقدینگی، نحوه خلق پول، سهم بانک‌ها در ایجاد نقدینگی و نسبت رشد نقدینگی با تولید و تورم** نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

این شاخص‌ها مشخص خواهند کرد که سیاست‌های کنترل نقدینگی تا چه اندازه توانسته‌اند سرعت رشد پول در اقتصاد را کاهش دهند.